Xin chào các bro yêu thích xe máy côn tay. Khi mình mới chuyển từ xe ga sang đi xe côn tay lần đầu tiên, mình cũng không biết tý gì về xe côn tay (kể cả cách đi). Mình cũng đã phải tập đi một thời gian, và dần dần sau vài năm đã có thêm nhiều trải nghiệm mới (đã đổi xe, đã đi đường dài, đường phố, đường núi). Nhiều thứ dần rõ ràng hơn qua nhiều năm trải nghiệm. Do đó, có một số kinh nghiệm của mình muốn chia sẻ lại để các bạn nào có ý định chuyển từ xe ga sang đi xe côn tay lần đầu tiên có thể chuẩn bị tinh thần và lường trước các vấn đề tốt hơn.
1. Chia buồn với các bạn thích sneaker
Một thao tác quen thuộc của những người lái xe máy côn tay, và cũng là sự khác biệt của xe ga (và cả xe số tự động) với xe côn tay đó chắc chắn là móc số. Với xe côn tay, để xuống số (ví dụ từ số 4 xuống số 3…) bạn sẽ đạp từ trên xuống dưới cần số bên trái xe, nhưng để lên số (ví dụ từ số 2 lên số 3…) thì bạn phải móc cần số lên chứ không còn là đạp xuống. Đây là 2 động tác trái ngược nhau. Và hành động móc cần số lên sẽ khiến chiếc sneaker yêu quý của bạn bị hằn hoặc bẩn (do cần số là nơi để giày đạp lên hoặc bị bẩn do bụi, mưa). Nếu bạn đi giày da cũng sẽ gặp tình trạng tương tự. Nhìn chung đây cũng chỉ là một chi tiết nhỏ, nhưng các bạn vẫn nên được biết trước để có thêm thông tin tưởng tượng ra những trải nghiệm có thể có mà cân nhắc (mình rất hiểu cảm giác xót giày của các bạn “chơi giày”!).
2. Hãy luôn chuẩn bị cho trời mưa
Có 2 vấn đề gây ra sự khó chịu với những người lái xe máy côn tay khi gặp trời mưa:
Đầu tiên là bẩn. Với một chiếc xe ga thông thường bạn có thể đặt 2 chân thoải mái như ngồi trên ghế, chiếc giày của bạn sẽ được che bởi sàn phía trước yên và 2 chân được che bởi áo (yếm) vì vậy mưa gió sẽ ít tác động đến giày dép và 2 chân của bạn. Những với những chiếc xe côn tay thì cả giày và 2 chân của bạn đều không được che chắn bởi cái gì cả. Chưa kể với những xe mô tô thể thao bánh sau lớn và chắn bùn nhỏ (chỉ để cho đẹp!) thì nước bắn từ bánh sau có thể gội đầu và rửa lưng áo luôn cho bạn (hoặc người bạn đồng hành ngồi sau bạn)! Với các xe không phải thể thao với chắn bùn sau hiệu quả hơn thì vẫn sẽ bị bắn ở một mức độ nào đó. Do đó, khi trời mưa bạn sẽ cần phải áo mưa bộ cùng với bọc đi mưa cho giày. Và đây cũng là khuyến nghị của mình, bạn nên sắm 1 bộ áo mưa bộ với các thành phần rời gồm áo, quần, bọc giày (có nhiều loại như của Givi dành cho dân đi mô tô) và chắc chắn rồi, cùng với 1 chiếc mũ bảo hiểm full-face, sẽ đảm bảo chuyến đi mưa suôn sẻ, thoải mái. Bạn có thể sẽ không dùng lại được những chiếc áo mưa cánh dơi, áo mưa trùm, áo mưa đôi khi chuyển sang đi xe côn tay đâu (và cũng nên vậy!). Nhưng trang bị full như vậy cũng dẫn đến vấn đề thứ 2 sau đây. Thứ hai là để áo mưa full bộ như thế nào khi đi ra ngoài. Xe máy côn tay có một vấn đề là không có chỗ đựng đồ hoặc để đồ tự có như cốp xe (hoặc có thì cốp siêu nhỏ, chỉ đủ để chiếc khăn lau yên và 1-2 dụng cụ sửa xe như cờ lê) hay không gian phía trước người lái, bên dưới tay lái (các xe ga có khoảng trống lớn thường thấy ở trước người lái, bên dưới tay lái, nơi thậm chí để được cả thùng bia với các xe như SH, khác với xe côn tay có thiết kế bình xăng to ở phía trước người lái sẽ không có không gian này). Do vậy bạn nên tuỳ theo style đi cảnh (đi ra ngoài) của mình mà chuẩn bị đồ nghề cho phù hợp. Có một vài cách khắc phục như mua lưới mắt cáo bọc bình xăng để bọc 1 túi đựng áo mưa bộ (trông hơi mất thẩm mỹ, phù hợp với đi xa không cần đẹp!), hoặc với xe dáng classic như XSR155 thì có thể làm 2 túi da cài 2 bên hông xe (bị cái là da là loại da giả nên đi mưa nhiều bị mùi nếu không vệ sinh, với lại túi không được to, đựng áo mưa giấy và bọc giầy nilon dùng 1 lần có lẽ ok hơn), hoặc buộc dây bọc áo mưa phía yên sau nếu đi một mình (kiếm dây và bọc áo mưa thẩm mỹ tý thì cũng được, bọc gọn gàng lại), hoặc mua thùng chứa đồ cho mô tô ví dụ thùng Givi (nhưng mất thẩm mỹ, chỉ dùng dân chuyên đi đường dài hardcore, nếu chỉ đi trong phố thì khuyên thật không nên mua thùng). Để tránh cồng kềnh thì các bạn có thể chọn giải pháp dùng áo mưa giấy 1 lần và bọc giày cũng loại bọc nilon dùng 1 lần (mỗi lần đi mưa xong mua thêm) thì việc đi phố sẽ đơn giản hơn, còn đi xa thì xài áo mưa bộ, mang balo đựng.
3. Thảm hoạ với lông chân
Nhắc đến trời mưa rồi lại phải nhắc đến trời nắng nóng. Trong điều kiện di chuyển mà tắc đường như phố Hà Nội, Sài Gòn thì các bạn nên chuẩn bị tinh thần với đôi chân của mình. Vì thiết kế của xe côn tay thường là bình xăng to với 2 chân người lái ôm bình xăng, do đó vì động cơ của xe đặt phía dưới bình xăng nên tương đương việc nó cũng nằm giữa 2 chân người lái. Vào ngày hè đường tắc bạn phải nhích từng chút một trên đường hoặc chờ đèn đỏ lâu không tắt máy đều khiến không khí không lưu thông, không có gió làm mát bớt động cơ (kể cả xe có làm mát bằng chất lỏng vẫn cần gió) nên nhiệt độ phả ra từ khối động cơ quả giống như đang ở Hoả Diệm Sơn, có thể khiến 2 chân bạn rất khó chịu (còn số phận đám lông chân thì khỏi nói!) và sẽ cường điệu hơn nếu xe là phân khối lớn hoặc xe naked bike với động cơ “ở trần”. Thực sự là thảm hoạ và lúc đó chắc bạn sẽ phải suy nghĩ lại về việc di chuyển thường xuyên với chiếc xe thân yêu của mình (dùng đi cảnh, đi cafe cuối tuần có lẽ ok hơn!).
4. Khá phiền khi gửi xe ở các bãi xe chật, đông đúc
Xe côn tay ngoài các loại xe nhỏ 150cc như Exiter, Winner thì thường khá to và cồng kềnh. Kể cả những chiếc 150-155cc như CB150R của Honda hay XSR155 của Yamaha thì cũng to hơn đáng kể so với xe số thông thường hay xe ga (ngoài SH, NVX) dù trọng lượng có thể tương đương (còn những chiếc phân khối lớn thì sẽ tương đối nặng đấy, có thể lên đến 180-200 kg so với xe ga/xe số thông thường tầm 110-120kg, so sánh để bạn dễ hình dung). Vì vậy đầu tiên có thể bạn cần sức khoẻ (để dắt) và vài lần trải nghiệm để quen với việc dắt (cách dắt xe phân khối lớn còn hơi khác, các bạn có thể lên youtube xem thêm hướng dẫn). Thứ hai là có thể bạn sẽ không thích chui vào các bãi xe chật, đông đúc do ra vào khó khăn (và còn có thể đổ hoặc xước do các xe khác quá gần!). Nhưng lời khuyên là nên bình thường hoá việc xước xe (vì không tránh được đâu, nhưng đổ thì khá phiền!). Hoặc giải pháp khác là nên gọi xe công nghệ nếu biết trước phải đi tới những nơi thực sự khó đỗ, giống đi ô tô, giải pháp này dành cho xe phân khối lớn quá cồng kềnh và đắt tiền.
5. Nên tìm sẵn nơi rửa xe phân khối lớn gần nhất
Mình không biết xe nhỏ kiểu Exiter hay Winner có rửa được xe tại các nơi rửa xe thông thường cho các xe tay ga, xe số tự động hay không. Nhưng khi mình đi CB150R của Honda thì đã phải tìm các hàng rửa xe cho phân khối lớn để rửa. Thực sự thì rất khác biệt. Theo mình đó hoàn toàn là 2 kiểu/loại rửa xe khác nhau. Trải nghiệm thực tế mình rửa thử ở các hàng thông thường thì nó không hề sạch và khi mình thấy hàng chuyên rửa xe phân khối lớn họ rửa thì rõ ràng cách làm và kinh nghiệm rửa là rất khác nhau. Rửa một chiếc xe to là khá kỳ công để mà sạch. Vì vậy sau đó mình luôn tìm các hàng chuyên rửa xe phân khối lớn để rửa xe mình.
6. Đi xe côn tay thì nên chăm chỉ chuyển số và biết tận dụng phanh hãm bằng động cơ
Trải nghiệm lái xe côn tay bao gồm cả việc tìm hiểu về cách thức chiếc xe vận hành, và luyện tập các thao tác lái thành thục. Việc bạn hiểu được để đi đúng dải tốc đúng số phù hợp, biết tận dụng phanh hãm bằng động cơ giúp bạn có cảm giác kiểm soát xe tốt hơn, tối ưu được hiệu năng và độ bền bỉ chiếc xe. Nếu bạn dùng xe hàng ngày đi làm trên phố (giống mình) thì với tình trạng tắc đường ở Hà Nội, các thao tác bóp rà côn và chuyển số là hành động thường xuyên phải làm. Bạn sẽ nên chọn mua xe ga để đi phố nếu ưu tiên việc nhẹ nhàng, thích sự nhàn hạ, còn nếu bạn vẫn muốn tận hưởng hành trình của mình với việc lái xe côn tay như có thể đi lên núi hoặc đi xa dịp cuối tuần, thì bạn nên sớm tạo thói quen chuyển số thường xuyên và sử dụng thuần thục phanh hãm bằng động cơ (có thể sẽ giúp bạn xử lý tình huống khẩn cấp trên đường ngay cả khi không có phanh ABS).
7.Nên mua 1 bình xịt dưỡng sên (xích)! Khác với xe ga hay xe số tự động thì sên (xích) truyền động thường được bọc kín, tránh mưa và bụi bẩn bám hay đọng lại, thường sên (xích) xe côn tay lại hay “ở trần”. Do đó bạn sẽ nên mua 1 bình xịt dưỡng (rất rẻ) và thực hiện xịt dưỡng thường xuyên để bôi trơn, giảm bụi bẩn hoặc bị oxi hoá do mưa làm giảm tuổi thọ của sên (xích) (và còn kêu lóc xóc nữa!).
Ảnh: bình xịt dưỡng sên. Hình minh hoạ, còn mua hãng nào tuỳ bạn.
Tổng kết
Tổng kết lại: Nhìn chung, lựa chọn đi xe côn tay sẽ cần đánh đổi một số điều. Đi mô tô phân khối lớn nói riêng lại khác thêm chút nữa. Tuy nhiên, có chơi thì có chịu, điều mình cần làm là hiểu rõ các ưu nhược điểm, những đánh đổi để chấp nhận hoặc chuẩn bị cho việc giảm thiểu rủi ro hoặc các hạn chế của lựa chọn. Hy vọng bài viết đem lại giá trị cho các bro và chúc các bro có chung đam mê lái xe vui vẻ.
Gửi phản hồi